کلمه ازدیاد معادل کلمه در انگلیسی است. مفهوم ازدیاد و تکثیر گیاهان از زمانی آغاز شد که زندگی بشر از حالت ابتدائی خود به شکل زندگی پیچیده و پیشرفته تغییر كرد.
تکثیر عبارتست از افزایش تعداد گیاهان با حفظ خصوصیات مورد نظر. بطور کلی در عالم گیاهی تکثیر به دو شکل کلی دسته‌بندی می‌شود.

طریق مختلف تكثیر
1- مستقیم یا جنسی ***ual Propagation
2- غیر مستقیم یا رویشی Vegetative Propagation

کلمه ازدیاد معادل کلمه Propagation Plant در انگلیسی است. مفهوم ازدیاد و تکثیر گیاهان از زمانی آغاز شد که زندگی بشر از حالت ابتدائی خود به شکل زندگی پیچیده و پیشرفته تغییر كرد.
تکثیر عبارتست از افزایش تعداد گیاهان با حفظ خصوصیات مورد نظر. بطور کلی در عالم گیاهی تکثیر به دو شکل کلی دسته‌بندی می‌شود.

طریق مختلف تكثیر
1- مستقیم یا جنسی ***ual Propagation
2- غیر مستقیم یا رویشی Vegetative Propagation

تکثیر مستقیم ***ual Propagation
تکثیر مستقیم بیشتر بعنوان تکثیر بذری شناخته شده است. اساس کار در این روش استفاده از بذر گیاه است. بذر یا Seed از ترکیب دانه‌های گرده گل‌های نر و خامه گل‌های ماده بوجود می‌آیند كه به دو شكل هموزیگوت و هتروزیگوت وجود دارند. بعد از این ترکیب چنانچه گرده و مادگی از یک جنس باشند بذر حاصل را بذر همگن یا اصطلاحاً Homozygot می‌نامند و چنانچه بذر بدست آمده از آمیزش دانه‌های گرده غیر از گیاه مادر باشد بذر حاصل را ناهمگن یا اصطلاحاً Heterozygot ‌گویند. معمولاً این روش برای گیاهانی كه ناهمگنی یا Heterozygot دارند (مثل گل‌های یك ساله كه نیاز به تنوع و چند رنگی بیشتری دارند) از دیدگاه تولید كننده بهتر است. هم‌چنین در جاییكه این روش مقرون به صرفه است (مثلاً در گیاهانی كه تكثیر به روش غیر بذری مدت زمان طولانی می‌گیرد) استفاده می‌شود.

مزایای بذر کاری
1) ارزانتر بودن نسبت به روش غیر جنسی؛
2) انبار كردن بذر به مدت طولانی؛
3) كنترل بیماری‌های ویروسی.
می‌توان بذر را برای مدت طولانی در انبار نگهداری کرد بدون آنکه آسیبی به وضعیت رویشی و ژنتیکی آن وارد شود. هم‌چنین از آنجا که بیماری‌های ویروسی عموماً بوسیله بذر انتقال پیدا نمی‌کنند لذا تکثیر بذری راه مطمئن برای کنترل بیماری‌های ویروسی است.

معایب کشت و کار با بذر
1) به علت تفرقه صفات، یكنواختی لازم وجود ندارد؛
2) دوره نو نهالی طولانی‌تر است؛
3) كیفیت اولیه بذر از بین می‌رود.
برای آن دسته از گیاهان که نیاز به یکنواختی دارند روش بذر کاری برای تکثیر آن‌ها مشکل آفرین است. هم‌چنین در بعضی از گیاهانی كه زمان لازم برای بلوغ و به گل رفتن گیاه طولانی است، هزینه زیادی دارد. مثلاً زمان لازم برای درخت گلابی حداقل 7 تا 8 سال است تا یک پایه بذری به درخت میوه تبدیل شود.

روش‌های بذركاری
بذر کاری به دو روش مستقیم و نشا کاری انجام می‌شود. روش مستقیم برای بذرهایی با اندازه متوسط عملی است که رویش آن‌ها با مشکل زیادی همراه نیست. گل آحار و جعفری به روش مستقیم بذركاری می‌شوند. تعداد زیادی از بذرهای گیاهان زینتی نیاز به نشا کاری دارند. در روش نشا کاری ابتدا بذرها را در یک جعبه کشت یا گلدان نشا کشت می‌کنیم. بعد از اینکه اندازه گیاهان و نشاها به حد معینی رسید و معمولاً این حد یک اندازه 4 تا 6 برگه است آنوقت گیاهان را به محل اصلی انتقال می‌دهیم.

نكات لازم در روش بذر کاری
1- آماده سازی بذر قبل از بذركاری؛ آماده کردن بذرهای معمولی کار مشكلی نیست کافی است بذر تازه، کاملاً یکنواخت و فاقد هر گونه بذر علف‌های هرز یا گیاهان دیگر در اختیار داشته باشیم.
2- تیمار قبل از كشت؛ گاهی برای اینکه بذر بعضی از گیاهان سبز شود قبل از رویش یا کشت بذر باید عملیاتی را بر روی آن‌ها انجام دهیم تا بذرها را برای جوانه زدن آماده کنیم و اصطلاحاً به آن تیمارهای قبل از کشت می‌گویند.

كشت بذر (تیمارهای قبل از كشت)
عملیات قبل از كشت بذر را تیمارهای قبل از كاشت می‌گویند.
الف) خیساندن بذرها؛
ب) رفع سرما Stratification ؛ این اصطلاح برای آن دسته از بذرها استفاده می‌شود که برای رویش نیاز به یک دوره سرما دهی دارند یعنی اگر یک دوره سرما را طی نکنند قادر به جوانه زدن نیستند.
ج) نرم كردن پوست‌های سخت گیاهان به وسیله اسید سولفوریك؛ پوست‌های بسیار سخت بعضی از گیاهان تا نرم نشوند قادر به جوانه زنی نخواهند بود.
بسته به نوع گیاه و نیاز ما روش تكثیر جنسی یا غیر جنسی را انتخاب می‌كنیم. اگر نیاز به گیاهان یكدست و یكنواخت داریم از تكثیر غیر جنسی استفاده می‌كنیم. اما بیشتر برای گیاهان فضای سبز از روش تكثیر بذری استفاده می‌شود.
هم‌چنین بسته به نوع بذر (ریزی و درشتی بذر)‌ نوع كاشت فرق می‌كند. بذرهای ریز اطلسی را ابتدا با خاك خیلی سبك مخلوط نموده و سپس در سطح خاك گلدان مورد نظر پخش می‌كنیم. از آنجا كه پوشش روی بذر نیز به اندازه‌ی بذر بستگی دارد، حدود نیم سانتی‌متر خاك روی بذرها ریخته و آبیاری نیز با احتیاط انجام می‌گیرد. هنگامیكه بذرها رشد كرده و 4 برگی شدند گیاه به گلدان اصلی منتقل می‌شود. بذرهای همیشه بهار درشت هستند و به فواصل معین در گلدان كاشته می‌شوند و روی آن‌ها را با خاك بیشتری (حدود 2- 5/1 سانتی‌متر) می‌پوشانیم و آب می‌دهیم